|
Bosna
i Hercegovina
(FRA):
Bosnie - Hérzegovine
(ENG):
Bosnia and Herzegovina
(GER):
Bosnien und Herzegowina
Glavni
Grad: Sarajevo (383 000 stanovnika)
Površina:
51.129 km2
Stanovništvo: 4.354.911 (1991)
Službeni
jezici: bosanski, srpski i hrvatski
Službeno
pismo: latinica i ćirilica
Najniža
tačka: grad Neum, 0 m
Najviša
tačka: planinski vrh Maglić, 2386 m
Obalna
linija: 21,2 km
Valuta:
konvertibilna marka (KM)
Pozivni
broj: + + 3 8
7 |
|
Bosna i Hercegovina se nalazi na jugo-istoku Evrope, u središnjem
dijelu Balkanskog poluotoka. Na sjeveru, zapadu i jugozapadu graniči
sa Republikom Hrvatskom, a na istoku i jugu sa Srbijom i Crnom
Gorom. Prijevoj Ivan Sedlo (959 m) između planina Bitovnje i Bjelašnice
povezuje dvije velike cjeline države, naseljeniju te šumama i
obradivim zemljištem bogatiju Bosnu na sjeveru i manju, krševitu
Hercegovinu na jugu. Izrazitu prirodnu granicu između Bosne i
Hercegovine čini planinski niz Vran - Raduša - Vranica - Bitovnja
- Bjelašnica - Treskavica - Zelengora - Maglić. Hercegovina zahvaća
oko 20% površine i ima samo 10% stanovnisšva države. Blizu ušća
Neretve, ispred Malostonskog kanala, Bosna i Hercegovina ima mali
izlaz na more, (21,2 km duga obalna linija kod Neuma). Bosna i
Hercegovina među bivšim jugoslavenskim republikama je treća po
površini i broju stanovnika (iza Srbije i Hrvatske), te srednjoj
gustoći naseljenosti (iza Srbije i Slovenije). Bosna i Hercegovina
se satoji od četiri velike geografske cjeline. Srednja Bosna (12
920 km2, 1 249 000 stanovnika) zahvaća planinski srednjobosanski
prostor; to je najrazvijeniji dio države gdje se od najstarijih
vremena nalaze žarista teritorijalnog okupljanja susjednih
peripanonskih, krških i sub - mediteranskih krajeva. Od kraja XIX
stoljeća raspored naseljenosti se izmijenio pa danas većina
stanovništva živi u Peripanonskoj Bosni (21 622 km2, 2 253 000
stanovnika) koja je poljoprivredno najvrijedniji dio države, ali i
agrarno prenaseljeni kraj. Bosansko-hercegovacki visoki krš (11 842
km2, 325 000 stanovnika) obuhvaća planinsko-krški prostor zapadne
Bosne i Hercegovine i to je najslabije naseljen i najsiromašniji
dio države - samo je 9% površine obradivo, a u gradovima živi
manje od 30% stanovnika. Mediteranska regija, tzv. Niska Hercegovina
(5 399 km2, 296 000 stanovnika) je najmanja geografska cjelina Bosne
i Hercegovine i to je zagorski prostor srednjeg primorja. Reljef
Bosne i Hercegovine je pretežno brežuljkast i planinski, a samo 8
% površine države nalazi se ispod 150 metara nadmorske
visine.
Najveći dio Bosne i Hercegovine hidrografski pripada crnomorskom
slivu, odnosno porječju rijeke Save. Sava svoje najveće pritoke
prima upravo iz Bosne (Una 214 km, Vrbas 240 km, Bosna 271 km, Drina
346 km). Manji, hercegovački prostor odvodnjava se prema Jadranskom
moru, a najveća je rijeka Neretva (218 km) koja je i najveći
pritok Jadranskog mora sa teritorije bivše SFRJ. U Hercegovini se
nalazi najveća ponornica na području bivše SFRJ, Trebišnjica,
koja većinu voda dobija iz krajeva koji se ubrajaju medju
padavinama najbogatije krajeve Evrope. Bosna i Hercegovina nema većih
prirodnih jezera, a najpoznatija su Plivska jezera kod Jajca te
Blidinje i Boračko jezero. Veće značenje imaju umjetne
akumulacije, kako za hidroenergetsko iskorištavanje (Jablaničko,
Perućačko i Bilećko jezero), tako i za opskrbu industrije vodom
(Modračko jezero kod Tuzle). Nekadačnje Buško blato podno Dinare
izgradnjom brana pretvoreno je iz periodičkog krškog ujezerenja u
veliku umjetnu akumulaciju vode. Zapadnobosanska i hercegovačka
polja u kršu periodično su plavljene površine, a neka su do danas
isušena ili pretvorena u umjetne akumulacije, koje služe
hidroenergetskom iskorištavanju ili navodnjavanju obradivih površina.
Posebnost čini Hutovo blato kod donje Neretve, močvarni kraj koji
je za visokih voda pokriven 1-1,5 metara dubokom vodom. Bogato je
ribom i rijetkim pticama, zimi se dugo zadržavaju jata divljih
pataka i gusaka, a ima i ornitološku stanicu.
