 Površina
opštinine Jablanica iznosi 301 km kvadratni.
Broj naseljenih mjesta: 33
Nadmorska visina: 202 metra
Količina padavina: 1473 l/m
Klima: izmjenjeno mediteranska i mediteranska
Sa svojih 301 kvadratni kilometar površine i 13.047
stanovnika opština Jablanica spada u red najmanjih
opština u Federaciji Bosne i Hercegovine. Geografski
pripada regionu gornje ili visoke Hercegovine, a
administrativno jednoj od 8 opština
Hercegovačko-neretvanskog kantona. Ukliještena između
dviju najviših, ali pitomih planina Čvrsnice i Prenja,
”krovovima Bosne“, sa svojom prelijepom dolinom otvaraju
litičasti kanjon dug više od 30 kilometara. Sam grad je
smješten na nekoliko terasa na nadmorskoj visini od 202
metra, kroz koje protiče rijeka Neretva. Klima je
izmjenjeno mediteranska sa prosječnom godišnjom
temperaturom od 12 stepeni celzijusovih, sa velikom
količinom padavina. |
Zbog svoga
prirodnoga položaja Jablanica je od najstarijih vremena bila
područje interesantno za stanovanje i boravak. Najstarije
iskopine govore da je ovo područje naseljeno još u metalnom
dobu, mada je pravi procvat doživjelo u doba rimljana i u
srednjem vijeku o čemu govori 42 lokaliteta sa 683 nekropola sa
stećcima i gomilama. Većina ovih spomenika materijalne kulture
potiče iz kraja II i početka I milenijuma prije nove ere, a
stećci uglavnom potiču iz kasnog srednjeg vijeka. Kroz ovaj kraj
su prolazili jedini karavanski putevi od Dubrovnika do srednje
Bosne i putevi u dolinu Vrbasa. U odredbi bosanskog kralja
Stjepana Tomaša izdatoj 1446. godine u Konjicu, u kojoj se
mahinejcima-bogumilima zabranjuje gradnja i obnavljanje crkve,
među potpisnicima se spominju Petar Pavlović i Radivoj
Jablanović;, po kojemu je, možda Jablanica dobila ime.
U prvom popisu (defteru) iz 1477. godine spominju se i tri
jablanička sela: Žugle, Ostrožac, Čehari. Zasad najstariji pojam
Jablanica nalazimo u (drugom) defteru (popisu) iz 1488/89. godine
prema
kojem se Jablanica spominje kao kraj u nahiji Neretva i bila je
timar (područje) nekog bega i imala je 67 domova, 4 neoženjena i 3
muslimana. Ukupan prihod od desetine koja je davana timarniku
iznosila je 5.623 akče. Ostali stanovnici su bili kršćani. Zna se
pouzdano da je Jablanica 1593. godine bila timar Gulam Šah Hudaverdi
Bosna Mehmed-bega, poznatog državnika i Vakifa (dobrotvora) iz
Repovaca kod
Konjica. Osmanska vladavina, osim hanova i puteva nije ostavila
bitnije tragove tako da je početak urbanizacije područja započeo
dolaskom Austrougarske monarhije 1877. godine, koja je izgradnjom
kasarne, mostova, tunela, kuća i stanova za namještenike,
željezničke stanice i hotela, udarila temelje današnjem izgledu
grada i njegove okoline. Zemaljska vlada za Bosnu i Hercegovinu
donosi ukaz 30. maja 1893. godine da se ime Jablanice promjeni u ime
“Jablanica na Neretvi”. Iako joj je od najranijih početaka, zbog
svoga geostrateškog položaja preodređena sudbina kao mjesta za odmor
i oporavak, Jablanica je svoj ekonomski razvoj temeljila na razvoju
industrije kamena i hidroenergetskih potencijala. Mada su i ranije
postojale vjerske škole (sibjan mektebi) prva narodna osnovna škola
u Jablanici počela je sa radom 1902/3. godine u Popovića kući (danas
Halebića kuća).
Thanx to:
Jablanica.co.ba team ; photo:
Antrax
|
